Expertinterview Catharina Ziekenhuis Eindhoven

Albert Meijer, cardioloog: “In de discussies in de politiek en de media zie je dat vooral wordt gekeken naar beheersing van de kosten, terwijl dat maar de helft van het verhaal is. Door het verbeteren van de kwaliteit van zorg worden in de slipstream vaak de kosten gedrukt”

Jacques Koolen, cardioloog: “Als doktoren stellen we de patiënt altijd voorop.Voor ons en uiteraard voor de patiënt gaat het om de output: leeft de patiënt langer en voelt hij zich beter door de ingreep? Wij denken dat er een relatie is tussen de kosten en ervaring van de arts. Naarmate je de procedure beter beheerst met het team en de logistiek, materialen en systemen kloppen, kun je kosten besparen. In het Catharina Hartcentrum voeren wij jaarlijks meer dan 3500 dotterprocedures uit, zo’n 400 per cardioloog. Dat is per cardioloog in het Catharina Hartcentrum evenveel als alle cardiologen in sommige nieuwe centra samen. Als je een heel goed georganiseerd Hartcentrum met goede artsen hebt, zul je bij een ingreep minder complicaties krijgen. Minder complicaties betekent minder intensieve nazorg, de patiënt zal bijvoorbeeld minder vaak terugkomen omdat voor een goede oplossing is gezorgd. Dat heeft een belangrijke kostenreductie tot gevolg. Wij pleiten voor het concentreren van kennis en kunde op bepaalde plekken. Te veel verspreiden leidt tot eerder tot een afname van de kwaliteit en in ieder geval tot een verhoging van de kosten.”

Dr. J.J. Koolen, Cardioloog

Bart van Straten, cardiothoracaal chirurg: “Een groot patiëntvolume is een voorwaarde voor kwaliteit en het verder verbeteren van de zorg, waardoor de patiëntwaarde verder toeneemt. De Cardiochirurgie rapporteert al jaren over de geleverde zorg. Nu zijn we gezamenlijk met het Sint Antonius Ziekenhuis Nieuwegein bezig met een kwaliteitsproject.” Albert Meijer, cardioloog: “Een mooi voorbeeld is de logistiek rondom patiënten met een acuut hartinfarct die hier zo ingericht is dat de tijd die je in het Catharina Ziekenhuis als patiënt doorbrengt, van ambulance tot het moment dat het vat open wordt gemaakt, de kortste in Nederland is. Het team wordt vanuit de ambulance gewaarschuwd en de brancard rijdt rechtstreeks naar de katheterisatiekamer. Omdat iedere seconde vertraging aanvullende schade aan het hart veroorzaakt, voorkomen we hierdoor problemen en helpen we mensen om sneller weer volledig te herstellen.”

Een goede samenwerking tussen cardiologen en cardiothoracale chirurgen is in dat kader een vereiste. Hoe ver gaat die samenwerking?

Jacques Koolen: De samenwerking gaat in het Catharina Hartcentrum verder, ook anesthesisten en intensivisten participeren waar nodig in de patiëntbesprekingen. We zitten dagelijks om tafel om elke aangeboden patiënt te bespreken en er is zelfs een speciaal kleppenteam om op de patiënten met klepproblemen te focussen. Een zeer intensieve samenwerking met een zeer open communicatie en dat komt uiteindelijk ook de patiënt ten goede.

Ontwikkeling en innovatie past ook in dat plaatje. Hoe gaat het Catharina Hartcentrum daar mee om?

Dr. B. van Straten, Cardiothoracaal Chirurg

Bart van Straten: “Ook daar trekken we samen in op, bijvoorbeeld in de ontwikkeling van transkatheter hartklep implantaties. Het Catharina Hartcentrum beschikt over de meest moderne computergestuurde apparatuur enbijvoorbeeld 3-dimensionale beeldvorming. Combineer dat met een dokter die jaarlijks enorm veel procedures uitvoert en je hebt de elementen voor een succesvolle ontwikkeling in huis.”
Albert Meijer: “De samenwerking geldt ook voor behandeling van ritmestoornissen. Het Catharina Hartcentrum opent in juni een vijfde catheterisatiekamer, speciaal voor ablaties (het wegbranden van bronnen van ritmestoornissen). Dit is een succesvolle techniek die jaarlijks meer dan 750 keer wordt toegepast in het Catharina Hartcentum, wat uniek is in Nederland. Op dit gebied bestaan ook chirurgische technieken. Het is de kunst de patiënt de optimale behandeling te bieden: operatief of via een katheter. In de regio zijn we een project gestart om er met cardiologen uit andere ziekenhuizen voor te zorgen dat we bij verwijzing vanuit andere ziekenhuizen (wat bij 70% van de patiëntpopulatie het geval is) de patiënt zo snel mogelijk de meest optimale behandeling kunnen bieden.”

Jacques Koolen: “Ook bij kransslagader-en klepproblemen ontstaan steeds nauwere banden met omliggende centra. CardioThoracaal Chirurgen en cardiologen uit het Catharina Hartcentrum houden patiëntbesprekingen op locatie in ziekenhuizen om daar bij te dragen aan de expertiseontwikkeling. Ook zijn er samenwerkingsverbanden in het kader van onderzoek en het opleiden op bepaalde specialisatiegebieden met de omliggende ziekenhuizen en de TU Eindhoven. Deze samenwerkingsvormen leveren ons feedback en verbetermogelijkheden op.”

Kunt u een concreet voorbeeld noemen van innovatie die leidt tot kostenbesparing?

Jacques Koolen: “We hebben als Hartcentrum een traditie en een uitstekende naam opgebouwd op het gebied van research en innovatie. We doen dat op eigen kracht, zonder overheidsfinanciering. Onze collega professor Pijls heeft op dat punt baanbrekend werk verricht. Hij heeft een methode ontwikkeld waarmee je tijdens de katheterisatie de vernauwing van een kransslagader veel beter dan voorheen 'kunt beoordelen. Waar men in het verleden bij twijfel geneigd was te denken: ‘er zit iets, dus een dotterprocedure is noodzakelijk’, is het nu mogelijk dat we alleen dotteren wanneer het echt nodig is. Dit leidt aantoonbaar tot verhoging van de kwaliteit én het is goedkoper. Hij heeft er veel over gepubliceerd in de vakbladen en dat is een unieke prestatie die is gedragen door het hele Catharina Hartcentrum.”

Waarom is het doen van onderzoek voor u zo belangrijk?

Jacques Koolen: “Het is belangrijk voor onderwijs. We zijn een van de weinige niet-academische ziekenhuizen die een volledige opleiding hebben voor cardiologie en cardiothoracale chirurgie, en de vervolgopleiding voor specialisatie tot interventiecardioloog of electrofysioloog. Daar hoort ook onderzoek bij. We denken dat het eigen handelen en inzicht in wat je doet, beter wordt als je onderzoek doet.”
Bart van Straten: ”Daar heb je grote patiëntenstromen voor nodig, ook om de bijzondere geselecteerde patiënten te ontmoeten.”
Albert Meijer: “We doen nu onderzoek met collega’s in Enschede en het OLVG in Amsterdam, naar de effectiviteit van katheterablaties bij oudere mensen met boezemfibrilleren, in vergelijking met op dit moment de beste medicamenteuze therapie. Als zo’n katheterablatie effectief, is het veel minder belastend voor de patiënt en zeer waarschijnlijk veel goedkoper dan de rest van het leven medicatie gebruiken, bovendien voorkomt zo’n behandeling ziekenhuisopnames. Daaruit zal naar verwachting blijken dat kwalitatieve verbetering van de zorg kan leiden tot kostenreductie.”

Dr. A. Meijer, Cardioloog