Uitkomstmetingen zijn een betere graadmeter voor de kwaliteit van zorg dan proces- en structuurindicatoren. VWS en de inspectie maken hier echter onvoldoende gebruik van bij het verlenen van vergunningen voor gespecialiseerde behandelingen. Dat concluderen het Catharina Hartcentrum en adviesbureau The Decision Group op basis van onderzoek naar outcome measures.

Verweer
Toenmalig minister Klink besloot in 2010 het aantal ziekenhuizen dat hartklepoperaties via een katheter mag uitvoeren op advies van Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) tot vijf te beperken. Het Catharina dreigde destijds, samen met nog enkele andere ziekenhuizen, buiten de boot te vallen. Het Eindhovense ziekenhuis verweerde zich van meet af aan tegen de opzet en uitkomsten van de selectieprocedure. In februari besloot minister Schippers het aantal ziekenhuizen dat de betreffende hartoperatie mag uitvoeren alsnog tot elf uit te breiden.

Ten onrechte
Volgens het Catharina Ziekenhuis bewijzen de uitkomsten van het onderzoek van The Decision Group dat het Catharina Hartcentrum ten onrechte niet werd geselecteerd. Gemeten naar uitkomstindicatoren als sterftecijfer tijdens en na de operatie, de dertig daags overleving en het percentage heroperaties, scoort het Catharina Hartcentrum uitstekend.

Nek uitsteken
Het onderzoek toont volgens het Catharina Ziekenhuis ook aan uitkomstenindicatoren een betere graadmeter zijn voor kwaliteit dan de proces- en structuurindicatoren die door de IGZ en VWS worden gehanteerd.  De kennis en ervaring die in het onderzoek zijn opgedaan wil het Catharina Ziekenhuis nu inzetten bij een gezamenlijk project van de hartcentra van het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en het Catharina. Deze twee grootste hartcentra van Nederland streven er naar om eind 2011 transparant te rapporteren aan patiënten, verzekeraars en overheid over de uitkomsten van de geleverde zorg. “Uniek aan dit traject is dat het initiatief ligt bij de medisch specialisten die hiermee hun nek uitsteken en een voortrekkersrol nemen in Nederland”, stelt het Catharina Ziekenhuis in een persbericht.

Het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven werkt sinds 2009 met een HeartNavigator, een interventiehulpmiddel voor minimaal invasieve hartklepvervanging. Het Catharina Ziekenhuis is het eerste ziekenhuis ter wereld dat de HeartNavigator, ontwikkeld door Philips in samenwerking met ziekenhuizen over de hele wereld, in huis heeft. Twee weken geleden vond de officiële presentatie ervan plaats.

Met de HeartNavigator kunnen tijdens de operatie vooraf gemaakte driedimensionale CT-scans samen met tweedimensionale liverontgenbeelden worden geprojecteerd. De specialist kan hierdoor in één oogopslag de anatomie van het hart in 3D zien, inclusief de positie van de katheder en de plaatsing van de nieuwe hartklep. Deze TAVI-procedure (percutante aortaklepvervanging) is een geschikt alternatief voor patiënten voor wie een open hartoperatie een te groot risico is. Het Catharina Ziekenhuis is een van de ziekenhuizen die betrokken was bij de ontwikkeling van dit apparaat.

Dat is niet toevallig, legde Piet Batenburg, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Catharina Ziekenhuis, tijdens de presentatie uit. “Als ziekenhuis zitten we relatief ver weg van andere academische ziekenhuizen. Daar komt bij dat we hier altijd specialisten in huis hebben die op het professionele vlak meer willen. Voeg daar de aanwezigheid van Philips in Eindhoven bij, en alle ingrediënten komen samen.” Het Catharina Ziekenhuis heeft volgens Batenburg het grootste cardiologisch interventiecentrum van Nederland. Dat kon niet voorkomen dat het ministerie van VWS vorig jaar het ziekenhuis vorig jaar een vergunning weigerde voor het uitvoeren van transkatheter hartklepinterventies. Nadat het ziekenhuis een bezwaarprocedure had aangespannen, kreeg het onlangs de vergunning alsnog. Nog maar kortgeleden investeerde het Catharina Ziekenhuis in de aanschaf van de HeartNavigator.

Volgens cardioloog Kathinka Peels betekent dat weer een hele stap vooruit. Het is niet zo dat dit apparaat andere apparatuur overbodig maakt. Er komt steeds iets bij. Ze is er enthousiast over. Het is voor haar een belangrijk hulpmiddel bij de minimaal invasieve hartklepvervanging. Multimodale beeldvormingstechnologieën zijn essentieel bij de uitvoering van deze operaties. Bij een minimaal invasieve procedure kan de arts immers de te opereren organen niet meer rechtstreeks zien en voelen. Deze technologieën brengen de organen en weefsels in beeld, en maken het gebruik van interventie-instrumenten en de plaatsing van implantaten zichtbaar. Binnen de cardiologie begint de combinatie van nieuwe interventionele hulpmiddelen en multi modale beeldvorming van steeds grotere invloed te worden op de hartzorg.

Hartklepaandoening
Wereldwijd wordt elk jaar bij meer dan 200.000 patiënten een hartklep vervangen. Een hartklepaandoening heeft grote invloed op het vermogen van het hart om zuurstofrijk bloed door het lichaam te pompen en kan daardoor erg invaliderend zijn. Patiënten met bijvoorbeeld een vergevorderde aortaklepaandoening zijn vaak niet meer in staat om uit bed te komen of meer dan een paar stappen te lopen. Door de hartklep te vervangen kunnen zij weer normaal leven. De overgrote meerderheid van deze hartklepvervangingen vindt nog als open hartoperatie plaats. Dat betekent een forse aanslag op de ribben en de weke delen in de borstkas van de patiënt om het hart te kunnen bereiken en de vervanging te kunnen uitvoeren. Er zijn echter patiënten voor wie een open hartoperatie geen optie is, omdat ze daar te zwak voor zijn (bijvoorbeeld doordat ze erg oud zijn) of omdat ze een andere medische aandoening hebben (zoals een ernstige longziekte). Doordat de samenleving vergrijst, komen er steeds meer patiënten voor wie het risico op overlijden bij een open hartoperatie te groot geacht wordt. Recent zijn minimaal invasieve technieken op katheterbasis ontwikkeld voor het inbrengen, positioneren en plaatsen van hartkleppen. Percutane aortaklepvervanging’ (ook wel TAVI genoemd) zijn een geschikt alternatief voor patiënten voor wie een open hartoperatie een te groot risico is.

Bij een typische TAVI procedure wordt een kleine incisie gemaakt in de dijbeenslagader in de lies van de patiënt. Via de dijbeenslagader, de bekkenslagader, de aorta en de beschadigde aortaklep wordt opgevoerd tot de klep goed in de juiste positie in de aortaklep ligt. De kunstklep wordt dan van de katheter afgeschoven, waarbij de klep zich in positie ontvouwt en zijn werk begint te doen. Tot slot worden de klepplaatsingskatheter en de voerdraad verwijderd en wordt de incisie in de dijbeenslagader gesloten.

Plattegrond
Bij open hartoperaties kunnen de hartchirurgen met eigen ogen zien en met eigen handen voelen wat ze doen. Interventiecardiologen hebben echter niet de beschikking over direct zicht en gevoel en hebben daarom informatie uit andere bronnen nodig om hun handelingen op te baseren. En in plaats van met hun eigen handen moeten ze ook met afstandsbesturingen kunnen werken. Eén van de beste leveranciers van zulke informatie is medische beeldvorming. Hiermee krijgen interventiecardiologen informatie over de plattegrond, de route en de locatie die ze nodig hebben om de instrumenten door het lichaam van de patiënt naar de gewenste plaats in het hart te sturen.

In Nederland zijn elf ziekenhuizen waar TAVI procedures worden uitgevoerd, waarvan het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven een van de eerste was. Geschat wordt dat wereldwijd tot eind 2009 (het eerste hele jaar waarin geschikte kleppen in Europa algemeen verkrijgbaar waren) ongeveer 8000 TAVI-procedures zijn uitgevoerd. In 2010 waren dit er al ongeveer 13000.

Het Catharina Ziekenhuis heeft op dinsdag 8 februari van het Ministerie van VWS gehoord dat het alsnog een vergunning krijgt voor het uitvoeren van Transcatheter hartklepinterventies (THI’s). Aanvankelijk weigerde het Ministerie om een vergunning af te geven, waartegen het Catharina Ziekenhuis in bezwaar ging bij de VWS-bezwarencommissie.

De VWS-bezwarencommissie heeft uitgesproken dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) een onzorgvuldig traject heeft doorlopen bij haar advies aan de minster voor het verlenen van de THI-vergunningen. Naar mening van de bezwarencommissie kregen het Catharina Ziekenhuis en een aantal andere ziekenhuizen hierdoor ten onrechte geen THI-vergunning.
In de bezwaarprocedure heeft het Catharina Ziekenhuis al vanaf het begin aangegeven dat de toetsingsprocedure van de IGZ extreem onzorgvuldig was gedaan en dat er aan het advies van de IGZ tal van gebreken kleefden. Het Catharina Ziekenhuis is daarom content dat zij de vergunning alsnog heeft gekregen op basis van bewezen kwaliteit van zorg.

Grootste Cardiologische interventie-centrum
Het Catharina Ziekenhuis is het grootste cardiologische interventie-centrum van Nederland. Sinds mei 2008 voert het ziekenhuis de THI-behandeling als eerste zelfstandig uit en inmiddels is zij uitgegroeid tot het grootste interventie-centrum in Nederland met hoge kwaliteit. Het ziekenhuis heeft een zeer goede (inter)nationale reputatie op het gebied van THI’s. Via de satelliet hebben de Catharina-cardiologen vorig jaar aan meer dan 10.000 internationale congresbezoekers vanuit de hele wereld live deze techniek gedoceerd.

Laagste mortaliteit
De THI is een techniek voor de vervanging van hartkleppen via de lies bij (meestal) oudere patiënten die om uiteenlopende redenen (meestal een slechte conditie) niet meer kunnen worden geopereerd. Landelijk gezien heeft het Catharina Ziekenhuis de op een na laagste mortaliteit (sterfte) voor deze behandeling. Jaarlijks worden er in het ziekenhuis ongeveer honderd THI’s uitgevoerd.

Wat een schrik: je zit rustig op de bank en opeens slaat je hart op hol. Grote kans dat het een aanval van boezemfibrilleren is. Niet direct gevaarlijk, wel heel vervelend. Wat is eraan te doen?

Wat is boezemfibrilleren?
Het is een hartritmestoornis waarbij de boezems van het hart snel en ongecontroleerd samentrekken. De hartslag kan oplopen naar 150 a 200 slagen per minuut, twee keer zoveel als normaal.

Het ministerie van VWS heeft deze week bepaald dat het Catharinaziekenhuis de nieuwe techniek voor het vervangen van hartkleppen via onder andere de lies mag blijven uitvoeren tot zes weken na het besluit op het bezwaarschrift dat het Catharinaziekenhuis heeft ingediend bij het ministerie van VWS. De bezwaarprocedure en de besluitvorming door de minister zal begin volgend jaar zijn afgerond. Het Catharinaziekenhuis ziet de toekomst hiervan met vertrouwen tegemoet.

Kort geding
Eerder nog had het Catharina Ziekenhuis een kort geding aangespannen omdat zij het niet eens is met het besluit van het ministerie van VWS om het Catharina Ziekenhuis geen vergunning te verlenen voor de nieuwe techniek. Ook maakte het Catharina Ziekenhuis bezwaar tegen de korte termijn - 15 augustus - waarop het zou moeten stoppen met het uitvoeren van de nieuwe techniek. Dit zou betekenen dat de patiënten die na deze datum voor deze ingreep ingepland stonden, overgedragen zouden moeten worden aan een van de vijf centra elders in Nederland die wel een vergunning hebben gekregen. De rechter bepaalde dat het Catharina Ziekenhuis nog tot en met 20 oktober mocht doorgaan met deze
behandeling.

Eén lijn door VWS
Ook andere ziekenhuizen die geen vergunning toegewezen hebben gekregen zijn elders in het land naar de rechter gestapt. Daar bepaalde de rechter dat zij de behandeling mogen blijven uitvoeren tot zes weken na het besluit op het bezwaarschrift dat de ziekenhuizen hebben ingediend bij het ministerie van VWS. Het ministerie besloot daarop deze lijn door te trekken naar de andere protesterende ziekenhuizen, en die allemaal tegemoet te komen.

Kwaliteit en ruime ervaring
Het Catharina Ziekenhuis voldoet aan alle kwaliteitseisen voor het verrichten van deze Transcatheter hartklepinterventies (THI's) en is één van de twee ziekenhuizen met de meeste ervaring op dit terrein. Gebaseerd op deze ervaring heeft het Catharina Ziekenhuis landelijk gezien de op één na laagste mortaliteit (sterfte) voor deze behandeling.

EINDHOVEN - Voor het eerst is in Nederland bij een mens een oplosbare stent geplaatst tijdens een dotterbehandeling.
© ANP De ingreep vond vorige week plaats in het Catharinaziekenhuis in Eindhoven en de patiënt maakt het goed, heeft een woordvoerster van het ziekenhuis dinsdag laten weten.

Een stent is een flexibel buisje dat in het bloedvat wordt geplaatst. Daardoor gaat een verstopte kransslagader weer open en wordt een hartinfarct voorkomen.

Jaarlijks krijgen ongeveer 35.000 patiënten in Nederland een stent die is gemaakt van roestvrij staal of een legering van kobalt en koper.

Nieuwe vernauwing
De experimentele stent van het Catharinaziekenhuis is bijzonder omdat hij is gemaakt van van magnesium, een lichaamseigen stof. De eerste maanden scheidt de stent een medicijn af dat een nieuwe vernauwing voorkomt.

Na negen tot twaalf maanden lost het buisje volledig op en worden de elasticiteit en de motoriek van de vaatwand hersteld.

De onderzoekers verwachten dat de oplosbare stent minder complicaties geeft dan de huidige stents. Die blijven na een dotteroperatie in het lichaam zitten en kunnen later storingen en hinder veroorzaken bij CT-scans en operaties.

Langeketenmelkzuur
Onder leiding van het Catharinaziekenhuis onderzoeken zes hartcentra in de wereld ook een oplosbare stent die is gemaakt van lichaamseigen langeketenmelkzuur. Een hartcentrum in het Duitse Neuss dat tot de onderzoeksgroep behoort, plaatste twee weken geleden als eerste een oplosbare stent bij een mens.

Alle patiënten bij wie een experimentele stent is geplaatst, worden vijf jaar gevolgd. Daarna wordt het onderzoek afgerond.

De bestuursrechter van de Rechtbank in s-Hertogenbosch heeft vandaag uitspraak gedaan in het kort geding dat het Catharina Ziekenhuis vorige week had aangespannen tegen het besluit van het Ministerie van VWS over de vergunningen ten aanzien van het uitvoeren van Transcatheter hartklepinterventies (THI's). De rechtbank heeft besloten dat het Catharina Ziekenhuis, in afwachting van de beslissing van de lopende bezwaarprocedure, tot en met 20 oktober a.s. door mag gaan met het uitvoeren van THI's.

Patiëntenperspectief
Het Catharina Ziekenhuis is tevreden over de uitspraak van de rechtbank en is blij dat men de juiste afweging vanuit patiëntenperspectief heeft gemaakt. De bestuursrechter oordeelt dat het Catharina Ziekenhuis een wat langere overgangstermijn krijgt om de THI's af te bouwen en haar patiënten over te dragen aan de vergunninghoudende ziekenhuizen. Het Catharina Ziekenhuis vindt dit erg belangrijk omdat vanuit patiëntveiligheid deze overdracht zorgvuldig moet worden voorbereidt. Het gaat hier om een zeer zieke en kwetsbare groep patiënten.

Grootste centrum van Nederland
Het Catharina Ziekenhuis is het grootste cardiologische interventie-centrum van Nederland en voert jaarlijks circa 3500 PTCA procedures uit. De internationale reputatie is het afgelopen jaar opnieuw bevestigd doordat drie maal vanaf een prominent Amerikaans cardiologiecongres een live verbinding per satelliet met het Catharina Ziekenhuis tot stand is gebracht. Via de satelliet hebben de Catharina-cardiologen aan in totaal meer dan 10.000 congresbezoekers vanuit de gehele wereld live een nieuwe techniek gedoceerd: de THI (transcatheter hartklepinterventies). Dit is een techniek voor de vervanging van hartkleppen bij (meestal) oudere patiënten die om uiteenlopende redenen (meestal een slechte conditie) niet meer kunnen worden geopereerd. Sinds mei 2008 voert het Catharina Ziekenhuis deze behandeling als eerste ziekenhuis zelfstandig uit en inmiddels is zij uitgegroeid tot het grootste interventie-centrum in Nederland met hoge kwaliteit.
Landelijk gezien heeft het Catharina Ziekenhuis de op één na laagste mortaliteit (sterfte) voor deze behandeling.

Bezwaarprocedure
Het Catharina Ziekenhuis gaat zich nu verder concentreren op de lopende beroepsprocedure. Volgens het Catharina Ziekenhuis is een extreem onzorgvuldige toetsingsprocedure doorlopen en kleven er tal van gebreken aan het advies van de IGZ waarop de bestreden besluiten zijn gebaseerd. Het Catharina Ziekenhuis zal in de verdere procedure deze onzorgvuldigheid verder onderbouwen. Het Catharina Ziekenhuis ziet de uitkomst van de bezwaarprocedure met vertrouwen tegemoet. Na verwachting zal de behandeling van de procedure enkele maanden in beslag gaan nemen.

Ruim 10000 cardiologen en hartchirurgen uit de hele wereld keken op donderdag 24 september ‘live’ mee hoe twee patiënten een cardiologische ingreep in het Catharina Ziekenhuis ondergingen. Eén patiënt kreeg via de slagader onder het sleutelbeen een nieuwe aortaklep. De andere patiënt onderging de vernieuwde dotterbehandeling waarvan de onderzoeksresultaten eerder dit jaar werden gepubliceerd in de New England Journal of Medicine. Camera’s maakten beelden van beide ingrepen die per satelliet live werden doorgezonden naar een internationaal congres in San Francisco.

Op het jaarlijkse internationale congres TCT (Transcatheter Cardiovascular Therapeutics) in San Francisco wordt door enkele vooraanstaande hartcentra in de wereld expertise gedeeld over de meest bijzondere behandeltechnieken en de nieuwste onderzoeksresultaten op het gebied van de interventiecardiologie. Ook cardiologen van het Catharina Ziekenhuis zijn gevraagd om een bijdrage te leveren.

Verdubbeling van toepassing verfijnde dottertechniek
Dankzij een vernieuwde dottertechniek kunnen cardiologen nauwkeurig in kaart brengen of de bloedstroom naar de hartspier wordt gehinderd door een vernauwing van de kransslagader. Op deze manier wordt een stent (metalen buisje dat in de kransslagader wordt ingebracht om vernauwingen te verhelpen) alleen geplaatst wanneer dat echt noodzakelijk is. Hierdoor kunnen wereldwijd ruim 15000 mensenlevens worden gespaard. Prof. Dr. Pijls, cardioloog: ”De techniek van het dotteren blijft hetzelfde. We gaan alleen verfijnder te werk. Het succes van deze verfijnde techniek is door ons onderzoek wetenschappelijk aangetoond en het aantal procedures met deze methode is sindsdien verdubbeld. Voor iedere cardioloog is de aanpassing makkelijk te leren en het live tonen van deze ingreep op het congres helpt om het wereldwijd op nog grotere schaal toe te passen.”

Laatste en enige kans voor zieke hartpatiënten
Ernstig vernauwde aortakleppen moeten worden vervangen. Wanneer dit niet gebeurt, is het risico op plotse hartdood groot. In sommige gevallen is het vervangen van een aortaklep via een open hartoperatie echter niet meer mogelijk. Bijvoorbeeld doordat de aorta ernstig verkalkt is. Voor deze groep patiënten is het percutaan (van buitenaf via een katheter) vervangen van de aortaklep dan de enige en laatste mogelijkheid. Bij deze nieuwe methode wordt in de lies of onder het sleutelbeen een slagader aangeprikt. De nieuwe aortaklep wordt in opgevouwen toestand via een katheter in de slagader naar de plaats van de oude aortaklep geleid. De oude klep is eerder tijdens dezelfde ingreep door middel van een katheter waarop een ballon is gemonteerd weggeduwd. De nieuwe klep ontvouwt zich op de locatie waar de oude aortaklep zat en functioneert meteen. Het Catharina Ziekenhuis introduceerde deze nieuwe techniek ruim een jaar geleden en is met inmiddels zo’n 80 ingrepen op jaarbasis in Europa één van de hartcentra met de meeste ervaring hiermee. Dr. Cees Joost Botman deelde via een live-verbinding met San Francisco deze ervaring met zijn collega-cardiologen uit de hele wereld. Hij werd geassisteerd door Dr. Marc van Sambeek, vaatchirurg.

Naast het Catharina Ziekenhuis waren er ook ‘live-cases’ van toonaangevende hartcentra uit onder andere Amerika, Londen, Parijs, Milaan en Seoel.

Dr. Jan Melle van Dantzig is samen met 19 andere cardiologen (i.o) uit Nederland in 7 dagen van Maastricht naar Barcelona gefietst. De tocht begon op 22 augustus 2009 en op 29 augustus 2009 bereikten zij na 1600 km eindelijk de plaats van bestemming, waar zij onthaald werden door plaatselijke wielervedetten.
De fietstocht was bedoeld om geld in te zamelen voor Sportcor, een landelijke registratiebank die is opgericht om wetenschappelijk onderzoek te doen naar plotselinge hartstilstand bij sporters.
Indien u geïnteresseerd bent, bestaat nog steeds de mogelijkheid om te sponsoren tot 4 oktober 2009! Bekijk hiervoor de website van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (www.nvvc.nl). Op deze website kunt u ook foto’s en verslagen terugvinden die door de renners geschreven zijn tijdens deze zware tocht waaraan ook door diverse landelijke media aandacht is besteed (Hart van Nederland, Algemeen Dagblad en teletekst).

De totale opbrengst wordt tijdens het najaarscongres voor cardiologie (14–17 oktober 2009) bekend gemaakt en overhandigd aan Sportcor.

Op zoek naar een goede dokter? Elsevier en onderzoeker/beleidsadviseur Peter Lagendijk zetten voor 15 regio's èn voor heel Nederland op rij in welke ziekenhuizen de beste specialisten werken. In totaal zijn 28 specialismen onder de loep genomen.

Elsevier presenteert voor 12 specialismen een vergelijking voor 15 regio’s. Dat zijn de regio’s waarbinnen patiënten doorgaans ‘hun’ ziekenhuis kiezen. In de Elsevier van 15 augustus staan de ranglijsten voor chirurgie, cardiologie, interne geneeskunde, orthopedie, gynaecologie en oncologie.

Elsevier vroeg deskundigen in de zorg, zoals medisch specialisten, hoofdverpleegkundigen, hoofden van afdelingen, huisartsen, managers en bestuurders van ziekenhuizen, om zelf 28 specialismen in Nederlandse ziekenhuizen te beoordelen. Aan de hand daarvan is een landelijke top-10 gemaakt.

De afdeling cardiologie van het Catharina ziekenhuis eindigde in dit onderzoek op de tweede plaats, na het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Onder leiding van cardiologen van het Catharina Ziekenhuis werd in een internationale studie waar 20 vooraanstaande ziekenhuizen in Europa en de Verenigde Staten in participeerden een nieuwe methode onderzocht om de ernst van een vernauwing in de kransslagaders te bepalen en om te bekijken waar en wanneer een vernauwing gedotterd moet worden.

Op 15 januari publiceerde the New England Journal of Medicine met voorrang het artikel en de resultaten van deze studie. Het toepassen van de nieuwe onderzochte meetmethode in Nederland zou leiden tot 200 minder doden en 540 minder infarcten in het eerste jaar na het dotteren. In Nederland vinden jaarlijks ongeveer 30.000 niet-acute dotterinterventies plaats. Niet alleen levert toepassing van deze nieuwe methode betere perspectieven voor patiënten, ook leidt het tot lagere kosten van behandeling.

Het Hartcentrum van het Catharina Ziekenhuis start met een nieuwe methode om de aortaklep te vervangen. Voor patiënten voor wie een aortaklepvervanging via de normale methode (open hartoperatie) niet meer mogelijk is, is dit de enige en laatste mogelijkheid om toch geholpen te worden. De eerste twee patiënten hebben de procedure inmiddels succesvol ondergaan. Het op deze wijze vervangen van een aortaklep is een ingreep die wereldwijd nog maar op zeer beperkte schaal wordt toegepast.

Bij deze nieuwe methode wordt percutaan (door de huid) in de lies een slagader aangeprikt. De nieuwe aortaklep wordt in opgevouwen toestand via een katheter in de slagader naar de plaats van de oude aortaklep geleid. De oude klep is eerder tijdens dezelfde ingreep door middel van een kathether waarop een ballon is gemonteerd weggeduwd. De nieuwe klep ontvouwt zich op de locatie waar de oude aortaklep zat en functioneert meteen.

Laatste en enige kans voor ernstig zieke hartpatiënten
Ernstig vernauwde aortakleppen moeten worden vervangen. Wanneer dit niet gebeurt, is het risico op plotse hartdood groot. Dr. Cees-Joost Botman is samen met Dr. Jacques Koolen één van de cardiologen die de nieuwe methode toepast: “We geven nog steeds de voorkeur om een aortaklep te vervangen via een open hartoperatie. Onze hartchirurgen hebben hiermee immers jarenlange ervaring en we weten daardoor wat de effecten zijn op lange termijn. In sommige gevallen is het vervangen van een aortaklep via een open hartoperatie echter niet meer mogelijk. Bijvoorbeeld doordat de aorta zwaar verkalkt is. Bij een gewone operatie wordt de aorta afgeklemd en geopend en kan dan als het ware gekraakt worden. Voor deze groep patiënten is het percutaan vervangen van de aortaklep dan de enige en laatste mogelijkheid. Deze methode is ook geschikt voor patiënten met een hoog risico voor een gewone operatie doordat zij bijkomende ziekten hebben zoals long- of nierafwijkingen.”

Uitgebreide screening patiënt
De cardiologen en hartchirurgen besluiten samen of een patiënt geschikt is voor deze ingreep. De patiënt wordt hiervoor uitgebreid gescreend. Er wordt bijvoorbeeld gekeken of de diameter van de slagaders voldoende is om de katheter van ongeveer 5.5 millimeter probleemloos te laten passeren. Tijdens de procedure is een vaatchirurg stand-by om bij eventuele vaatproblemen in te grijpen. Omdat de procedure onder lichte narcose wordt uitgevoerd, is er ook een anesthesist bij betrokken.

Tijdens CRT 2008, een internationaal congres dat van 11 t/m 13 februari 2008 plaatsvond in Washington, keken de ruim 5000 cardiologen, verpleegkundigen en medisch technici ‘live’ mee met een aantal cardiologische procedures die in het Catharina Ziekenhuis werden gedaan.

Eén van de cases die live werd doorgezonden naar Washington was een FFR-meting. Dit is een techniek waarbij de druk in de kransslagader voor en na de vernauwing wordt gemeten. Dit systeem is ontwikkeld door Prof. Dr. Nico Pijls en wordt inmiddels ook in andere ziekenhuizen toegepast.
Ook konden de deelnemers meekijken met een dotterprocedure en een echo-probe. Bij dit laatste wordt via een catheter met een echokop gekeken naar een vernauwing in de kransslagader voor en na een dotterprocedure.
Naast het Catharina Ziekenhuis waren er ook live-cases van toonaangevende hartcentra uit Leipzig, Milaan, New York en Washington.

In het medisch tijdschrift MedNet zijn twee cardiologen van het Catharina Ziekenhuis uitgeroepen tot ‘Toparts’. Cardiologen Kathinka Peels en Jan-Melle van Dantzig behoren volgens hun collega-artsen uit heel het land tot de top op het gebied van de cardiologie.

Technische deskundigheid, innovatief talent, communicatieve vaardigheden, bijdrage aan wetenschappelijk kennis: op basis van deze keuzecriteria zijn de cardiologen uitgekozen. Beide cardiologen geven aan vereerd te zijn met deze benoeming, maar volgens hen was dit resultaat zonder hun maatschap en de medewerkers van de afdeling niet mogelijk geweest.

Eindhovens Dagblad, 4 december 2007

De cardiologen van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven gaan samenwerken met hun collega's van het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Doel van de samenwerking is het beperken van de wachttijden. De beide ziekenhuizen gaan hartpatiënten die voor een ingreep op de wachtlijst staan naar elkaar doorverwijzen.

Daarnaast denken de beide ziekenhuizen dat door bundeling van krachten het wetenschappelijk onderzoek in de hospitaals een impuls krijgt. Het gevolg daarvan moet zijn dat patiënten sneller met de nieuwste methoden kunnen worden behandeld.

De maatschap cardiologie van het Catharina bestaat uit elf cardiologen. Bij het Antonius in Nieuwegein zijn twaalf cardiologen werkzaam. De hartafdelingen van de twee ziekenhuizen staan uitstekend bekend. Zowel in de lijst van het weekblad Elsevier als die van het AD scoren beide ziekenhuizen en beide cardiologische afdelingen erg goed. Die uitstekende resultaten zijn juist de reden dat beide maatschappen nu organisatorisch gaan samenwerken.
Die samenwerking richt zich in eerste instatie met name op interventiecardiologie, hartritmestoornissen en op onderzoek.

Kloppend Hart, september 2007

Pacemakers: veel mensen zijn er van afhankelijk. Maar er bang voor zijn is niet nodig. Iemand die er alles van weet, is dr. Berry van Gelder. Hij is 'hoofd Hartcatheterisatie' in het Catharina Ziekenhuis. Op zijn afdeling vinden jaarlijks 4.000 dotterbehandelingen plaats, worden per jaar ongeveer 130 pacemakers en 320 ICD's (implanteerbare defibrillators) ingebracht en vinden zeker 3.800 (follow-up) onderzoeken plaats.

Elsevier nr. 26, juni 2007

Op zoek naar de topdokter in de buurt? Voor het eerst zet Elsevier per regio op een rij in welke ziekenhuizen de uitblinkers werken.
Voor de regio Midden- en Oost Brabant staat het Catharina ziekenhuis op de eerste plaats van de ranglijst die is vastgesteld op basis van het percentage deskundigen dat in dit onderzoek desgevraagd een positief oordeel velt over medische deskundigheid en praktijkvoering van onder andere de cardiologen in het Catharina ziekenhuis.

Landelijk eindigde de afdeling cardiologie van het Catharina ziekenhuis in dit onderzoek op de tweede plaats, na het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Er bestaat een nauwe samenwerking tussen de cardiologen in deze beide ziekenhuizen. Het gezamenlijke doel is de wachtlijsten voor cardiologische behandelingen zo kort mogelijk te houden en de geboden kwaliteit verder te verbeteren. Daarnaast is er ook samenwerking op het gebied van zorg, opleiding en wetenschappelijk onderzoek.

Eindhovens Dagblad, 16 december 2006

De behandeling van hartpatiënten met stamcellen levert hoopgevende resultaten op. Vijf patiënten met een ernstig hartinfarct kunnen na de behandeling weer redelijk goed functioneren, omdat hun hart beter is gaan pompen. Dat blijkt uit een studie die uitgevoerd is in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.

Eindhovens Dagblad, 14 december 2006

Ze specialiseerden zich samen in Rotterdam, werkten ruim tien jaar samen in het Eindhovense Catharina Ziekenhuis en nemen vanmiddag gezamenlijk afscheid.

Met de pensionering van cardioloog dr. J. Bonnier (65) en hart/long chirurg dr. O. Penn (62) verliest het Cathrien twee gezichtsbepalende hartspecialisten. Het was Bonnier die met zijn collega El Gamal in 1980 de eerste dotterbehandeling in Eindhoven uitvoerde (en de tweede van Nederland). Penn schreef de Europese primeur van de eerste geïmplanteerde hartdefibrillator op zijn naam. Die vond in 1984 plaats in Maastricht.

Kloppend Hart, december 2006

Op maandagavond 30 oktober jl. was in een volle Wintertuin van het Catharina Ziekenhuis de jaarlijkse Harten Avond. Een avond waarop cardiologen uit de regio het publiek informeren over hun vakgebied. Sprekers waren dr. Rombout Visser en dr. Cees Joost Botman.

Eindhovens Dagblad, 21 november 2006

Wereldrecordhoudster is de 87-jarige mevrouw C. Boogers-Stoop nog net niet. Maar feit is wel dat de Eindhovense wereldwijd één van de mensen is die het langst met een pacemaker leven.

Elsevier nr. 39, oktober 2006

Nederland telt vele medisch specialisten. Elsevier vroeg deskundigen uit de zorg hun oordeel over hen. De afdeling cardiologie van het Catharina ziekenhuis eindigde in dit onderzoek op de tweede plaats, na het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam en voor het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

In hetzelfde nummer van Elsevier worden de resultaten gepubliceerd van een onderzoek door MediQuest, waarbij de kwaliteit van de cardiologie werd gemeten aan de hand van de behandeling voor hartfalen en een acuut hartinfarct. In dit onderzoek eindigde de afdeling cardiologie van het Catharina ziekenhuis als beste, gevolgd door de Isala Klinieken in Zwolle en het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Eindhovens Dagblad, 23 februari 2006

Medisch Contact, 03 februari 2006